هنرکاردستی و درک مرحله ای

وقتی سخن از کاردستی میشود یک تصور درذهن مربی نقش می بندد که متاسفانه این تصور در خیلی مواقع به خاطر اینکه مربی هنری توجیه نیست عملکرد او در آموزش کاردستی به کودکان تا حدود زیادی اشتباه وبا مشکل آموزشی روبرو میشود . من میخواهم آموزش کاردستی در سه مرحله را برای شما بیان کنم و در آخر شمانگاه درست تر و تخصصی تر خواهید داشت .

این تصور این است که اکثر مربیان در آموزش کاردستی سعی میکنند و تصور میکنند باید مراحل ایده طراحی و ساخت را به کودکان بگویند و بعد کودکان آن کار را عینا شبیه کار مربی انجام بدهند . اما اکر این مقاله را با دقت بخوانید متوجه خواهید شد که ایراد کار کجاست و چگونه میشود هنر کاردستی را اصولی تر و خلاقانه تر انجام داد .

اگر به صورت کلی به این روندی که بیان شد یعنی طراحی ایده ساخت اولیه و اجرا توسط کودک نگاه کنید متوجه خواهید شد که به ظاهر ایرادی در کار نیست و ضمنا مزایایی هم دارد مثلا مهارت های بچه ها در بریدن چسباندن ساختن و.. بالا میرود ولی موضوع اینجاست که خلاقیت های ذهنی بچه ها نادیده گرفته میشود . 

  خلاقیت های ذهنی و وحدت ذهنی  

یک مربی از وحدت ذهنی برای آموزش یک گروه از کودکان استفاده میکند وقتی میگوئیم وحدت یعنی همسو کردن یک گروهی برای رسیدن به یک هدف و در هنر کودکان مربی سعی میکند از وحدت ذهنی استفاده کند تا بچه ها به آن هدف برسند… وحدت در عین کثرت اتفاق می افتد یعنی تعداد بچه هایی که با هم متفاوت هستند تفاوت در نگرش در علایق و..

با این حال وحدت ذهنی بهترین گزینه برای آموزش هنر به بچه هاست ولی ایرادی بزرگ این وحدت ذهنی نادیده گرفت خلاقیت در انتهای کار است

من میخواهم این موضوع را با مثال آموزش کاردستی در سه مرحله به شما آموزش بدهم … فرض کنید شما با ۲۰ بچه سرو کار دارید (همان کثرت ) حال قرار است آنها موضوع جامدادی ساده به صورت استوانه ای را یاد بگیرند و اجرا کنند. مربی با توجه به  هدف و ایده از قبل شروع میکند با آمادگی ذهنی، بچه ها را به یک وحدت ذهنی سوق میدهد. یعنی همه بچه ها یک نوع جامدادی درست کنند.

به همین خاطر مربی برای آنها توضیح میدهد که جا مدادی یعنی چه و انواع آن را به بچه ها نشان میدهد و در آخر نمونه آماده شده از آنچه را که میخواهد آنها درست کنند را به بچه ها نشان میدهد ..

تا این مرحله بچه ها به آن وحدت ذهنی رسیده اند حال متریال کار را به بچه ها میدهد تا قدم دیگر را در ایجاد هر چه بهت شدن این وحدت ذهنی به وجود بیاورد (یعنی همه از یک نوع متریا استفاده میکنند ) و بعد طبق مراحل ساخت بچه ها کاردستی شبیه به آنچه مربی گفته درست خواهند کرد و در نهایت ۲۰ کاردستی شبیه به هم بچه ها آماده میشود.

تا این اینجا دو مرحله انجام شده یعنی وحدت ذهنی و اجرا کار کاردستی و مرحله سوم که مرحله مهم و موضوع بحث این مقاله است درخیلی جاها مربیان فراموش میکنندبحث خلاقیت در ادامه کار است .

چرا خلاقیت در مرحله سوم مهم است ؟

همیشه دانستن چرایی یک موضوع راهگشای خیلی از موضوعات و چالش های ذهنی و عملی آن کار خواهد بود در این موضوع وقتی می گوئیم خلاقیت باید اول ببینیم منظور از خلاقیت چیست ؟

من نمیخواهم تعاریف مختلف خلاقیت را برای شما بیان کنم و مطمنا همه شما تعاریف زیادی از خلاقیت میدانید ولی اینجا میخواهم به زبان ساده و خودمانی به شما بگویم وقتی حرف از خلاقیت به میان می آید منظور مرحله ای از کار است که کودک آزادانه و با استفاده از ذهن و خواسته های درونی خودش و تصورات کودکانه اش میخواهد تغییر ایجاد کند.

وقتی همه بچه ها کار دستی جامدادی را تمام کردند تقریبا همه شبیه به هم کار کردند و تا این مرحله ذهن و خلاقیت مربی بوده  حال مربی آنها را آزاد میگذارد تا با استفاده از متریالهای مختلف روی جا مدادی خودشان تزئیناتی درست کنند.

کارهایی که بچه ها انجام میدهند درصد زیادی در مرحله شروع به خلاقیت شاید برگرفته از مربی و دوستان خودشان باشد. ولی به مرور این حس آزادی و تغییر ایجاد میشود و بچه ها آزادانه تر دست به تجربه و خلاقیت میزنند. آنچه بچه ها با توجه به شرایط سنی در این مرحله خلاقیت درست میکنند شاید منظم دقیق و …

نباشد ولی آنچه قطعا مورد توجه است کار  و تجربه ای است که بچه ها به دست می آورند و حاصل نهایی که جامدادی هایی است که ساختار یکسانی دارند ولی ظاهرا متفاوت هستند .

نکته ای که خیلی میتواند در انتهای کاردستی در سه مرحله برای شما به عنوان مربی جالب باشد مقایسه های ذهنی بچه هاست یعنی کار خودشان را با کار بقیه مقایسه میکنند و اگر شما به عنوان مربی به آنها خوب آموزش بدهید و آنها را خوب توجیه کنید بچه ها از همدیگر هم یاد خواهند گرفت .. 

چند نکته مهم

در ادامه این مطلب باید چند نکته را برای شما بیان کنم اول اینکه این روند کاردستی سه مرحله ای باید بارها و بارها با موضوعات مختلف متناسب با سن بچه ها انجام شود تا بچه ها در مرحله خلاقیت عملکرد بهتری داشته باشند.

دوم اینکه این نگرش سه مرحله ای در کاردستی میتواند در همه رشته ها باشد و برای همه پایه ها ولی من پیشنهاد میکنم با برنامه ریزی دقیق و حساب شده این رویکرد را برای بچه ها در نظر بگیرید

سوم توجه کنید وحدت ذهنی فقط در عمل به کاردستی نیست بلکه باید این وحدت ذهنی به لحاظ ذهنی تقویت شود تا در مرحله ساخت این مهم انجام شود.

در پایان از شما میخواهم حتما به مواردی که در زیر به آن اشاره میکنم مورد توجه قرار بدهید .

مطالعه هر روزه شما در این سایت هنر کودکان ( بخش کاردستی )یا سایت های دیگر و یا به صورت جزوه و کتاب میتواند خلاقیت های ذهنی شما را افزایش دهد

حتما حتما باید شما زمان برای ساخت کاردستی برای خودتان در نظر بگیرید چرا که شما اگر کاردستی نسازید نمیتوانید آزمون و خطا های کار را به دست آورید و مسلما نمیتوانید درست به بچه ها آموزش بدهید .

آموزش کاردستی در سه مرحله برای کودکان