نقش پرنده در نقاشی کودکان
نقش پرندگان در نقاشی کودکان و اهمیت آن از جنبههای روانشناسی، هنری و آموزشی
مقدمه
در دنیای هنرکودکان و در این سایت من به عنوان مدیر و مدرس سایت هنرکودکان بارها تاکید کرده ام که نقاشی یکی از مهمترین ابزارهای بیان احساسات و تخیلات کودکان است.برای نقاشی کودکان حد و مرزی را نمیتوان تعیین کرد گسترش هنر و نقاشی کودکان به گونه ای است که اگر بخواهید در همه زمینه ها کسب تجربه کنید و کار عملی با کودکان انجام دهید سالها طول میکشد و در نهایت به این نتیجه میرسید که هنوز اول راه هستید
در این مقاله میخواهم با یک مثال ساده بزرگی و خاص بودن این دنیا را به شما معرفی کنم … هر نقاشی از عناصری تشکیل شده است که مطمنا همه شما میدانید از میان عناصر مختلفی که در نقاشیهای کودکان ظاهر میشوند، پرندگان جایگاه ویژهای دارند. این موجودات نمادی از آزادی، رویاپردازی و ارتباط با طبیعت هستند. در این مقاله، به بررسی نقش پرندگان در نقاشی کودکان و اهمیت آن از جنبههای روانشناسی، هنری و آموزشی خواهیم پرداخت.
نقش پرندگان در نقاشی کودکان از دیدگاه روانشناسی
- سمبل آزادی و رهایی: پرندگان در بسیاری از فرهنگها نماد آزادی هستند. کودکان با کشیدن پرندگان، ممکن است احساسات درونی خود نسبت به آرزوی آزادی، رهایی از محدودیتها و تخیلات خود را بیان کنند.
- بازتاب احساسات و هیجانات: نوع پرندهای که کودک ترسیم میکند و نحوه طراحی آن میتواند بازتابی از احساسات او باشد. به عنوان مثال، کشیدن پرندگان بزرگ با بالهای باز ممکن است نشاندهنده اعتمادبهنفس باشد، در حالی که پرندگان کوچک و محبوس در قفس میتوانند احساسات محدودیت و اضطراب را منعکس کنند.
- رابطه با طبیعت و دلبستگی به محیط زیست: کودکان به طور غریزی به موجودات زنده علاقه دارند و پرندگان، به دلیل حضور دائمی در اطرافشان، در نقاشیهای آنان ظاهر میشوند. این ارتباط میتواند بیانگر توجه کودک به دنیای پیرامونش باشد.
تحلیل هنری نقش پرندگان در نقاشی کودکان
- رنگ و سبک طراحی: رنگهایی که کودکان برای پرندگان انتخاب میکنند میتواند نشاندهنده حالات روحی آنان باشد. پرندگان رنگارنگ ممکن است بیانگر شادی و هیجان باشند، در حالی که پرندگان تیره یا تکرنگ میتوانند احساسات متفاوتی مثل غم را نشان دهند.
- ترکیببندی و حرکت: کودکان گاهی پرندگان را در حال پرواز، نشسته بر شاخه یا در تعامل با عناصر دیگر طبیعت میکشند. این نحوه نمایش میتواند نشاندهنده طرز تفکر آنان درباره پویایی، ارتباط و حرکت باشد.
- جزئیات ترسیمی: توجه به جزئیات مانند شکل بالها، منقار و اندازه پرندگان نشاندهنده سطح درک بصری و پیشرفت مهارتهای کودک در طراحی است.
اهمیت آموزشی و تربیتی ترسیم پرندگان در نقاشی کودکان
- تقویت خلاقیت و تخیل: کشیدن پرندگان به کودکان این امکان را میدهد که دنیای خیالی خود را گسترش دهند و داستانهایی در ذهن خود خلق کنند.
- آشنایی با زیستشناسی و محیط زیست: از طریق نقاشی پرندگان، کودکان میتوانند با گونههای مختلف پرندگان آشنا شوند و اهمیت حفظ محیط زیست را یاد بگیرند.
- تقویت مهارتهای حرکتی ظریف: ترسیم جزئیات پرها، منقار و بالها به بهبود هماهنگی چشم و دست و توسعه مهارتهای حرکتی کودکان کمک میکند.
- افزایش مهارتهای ارتباطی و احساسی: کودکان از طریق نقاشی میتوانند احساسات خود را بدون استفاده از کلمات بیان کنند، که این امر به بهبود توانایی آنها در ابراز هیجانات و برقراری ارتباط با دیگران کمک میکند.
موضوع پرندگان
در نقاشی کودکان و در کشیدن پرندگان ما با چند حالت مختلف روبرو هستیم که اینجا به صورت کلی به شما خواهم گفت
در حالت اول موضوع به گونه ای است که کودک نیتواند یا اصولا جایز نمیداند که در نقاشی خود پرنده بکشد
در حالت دوم شما به کودک موضوع پرنده میدهید و به صورت مستقیم و غیر مستقیم از کودک میخواهید پرنده بکشد
در حالت سوم موضوع به گونه ای است که کودک فکر میکند اگر پرنده بکشد میتواند نقاشی زیباتری داشته باشد مثلا یک طبیعت را کشیده و در آسمان پرندگان را در حال پروا میکشد
در حالت چهارم که میتواند جالب و از جنبه های روانشناختی و مواردی که در بالا ذکر شد حائر اهمیت باشد این است که کودک پرنده را به عنوان نمادی از بیان ذهنی و عاطفی خود ترسیم کند مثلا شما به کودک موضوع خانه و درخت داده اید و او بر روی درخت لانه پرنده و پرنده را ترسیم کند و یا در هر موضوعی که حس کند پرنده ای نقاشی کند .
چرا مربیان موضوع پرنده را با بچه ها کار نمیکنند ؟
متاسفانه خیلی از مربیان به علت های مختلف موضوع پرنده را با بچه ها کار نمینند و یا تصور میکنند موضوع پرنده نمیتواند جذاب ابشد من در ادامه به نکات مهم و کاربردی در این زمینه خواهم پرداخت تا شما بتوانید این موضوع را جدی تر در نظر بگیرید
۱- موضوع پرنده به لحاظ طراحی و آموزش آسان است : توجه کنید موضوع پرنده به لحاظ ساختار بدنی پرنده برای کودک یادگیری ترسیم آن میتواند بسیار ساده باشد و اصولا ساختار بدنی پرندگان به یک شکل هستند
۲- تنوع موضوعی در پرندگان بسیار زیاد است یعنی پرندگان در حالت های مختلف و در رنگ ها و اندازه های مختلف
۳- موضوع و ترسیم پرندگان میتواند به زیبایی و زنده تر بودن نقاشی کودکان کمک کند . حس پرواز یک پرنده و یا حس در لانه بودن یک پرنده برای کودک هیجات و احساسات زیادی را به همراه خواهد داشت
موضوعات پرندگان
من اینجا به چند موضوع پرنده در نقاشی کودکان اشاره میکنم
– موضوع لانه پرنده – موضوع پرواز پرندگان در آسمان – پرندگان بزرگ – پرنده های رنگی – پرندگان
نتیجهگیری
نقاشی پرندگان نه تنها بخشی از بیان هنری کودکان است، بلکه ابزاری ارزشمند برای شناخت بهتر احساسات، تخیلات و تواناییهای آنان محسوب میشود. از این رو، معلمان و والدین میتوانند از این عنصر هنری برای درک بهتر دنیای درونی کودکان و همچنین آموزشهای هدفمند درباره طبیعت، هنر و روانشناسی استفاده کنند. با ایجاد فضایی مناسب برای نقاشی و ارائه موضوعات متنوع، میتوان به پرورش خلاقیت و رشد ذهنی کودکان کمک کرد.
این مقاله را حتما بخوانید : نقاشی لانه پرنده برای پیش دبستانی
نقش پرنده در نقاشی کودکان
